انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان

اولین تشکل(NGO) به ثبت رسیده توسط وزارت کشور در کل کشور

نیمی از روستاهای اصفهان خالی از سکنه است
ساعت ٥:٢٩ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱۳٩٤/۱/۱۸   کلمات کلیدی:

تاریخ درج : سه شنبه ۱۸ فروردین ۱۳۹۴ ۰۹:۰۵

شماره روزنامه: اصفهان زیبا

 1394/01/18  (شماره 2337)

 روستاها به تاریخ می پیوندند؛

نیمی از روستاهای اصفهان خالی از سکنه است

به گفته رییس انجمن حمایت از کشاورزان اصفهان، کسانی که سال های گذشته را بافروش ادوات کشاورزی یا پس انداز خود برای خانواده و آینده فرزندانشان و گرفتن وام از بانکها سپری کرده اند؛ اکنون چارهای جز مهاجرت به شهر برای یافتن مشاغل کاذب ندارند.محمد رضایی نتیجه این کوچ را پیچیده تر شدن مشکلات کلانشهر اصفهان می داند و توضیح می دهد که جمعیت زیادی از کشاورزان اصفهان بیمه نیستند و به گروهی هم که بیمه هستند، بیمه بیکاری تعلق نگرفته و بنابراین برای گذران زندگی خود نیاز جدی به درآمد دارند.رییس انجمن حمایت از کشاورزان اصفهان نداشتن تخصص برای کار و پیشه و تفاوت فرهنگ شهر ور روستا را زمینه ساز مشکلات اجتماعی مهاجرت کشاورزان به اصفهان اعلام می کند و معتقد است که از بین رفتن زمین های شرق اصفهان که به کمک آب برای کشاورزی مناسب بودند باعث مهاجرت مردم این منطقه شده است.

نصف روستاهای اصفهان خالی است

گرد غربت پاشیده اند بر روستاهایی که مرکز تولید و تامین امنیت غذایی کشورند. زمین هایی که در روزگار نه چندان دور با آواز کشاورز و نوای خرمن کوب، جان می گرفت؛ امروز خاکستر نشین غربت تنهایی شده و چشم انتظار کویر است. باد که میوزد خاک مرده، افق را در خود محو می کند و آن سوتر کشاورزی است که حاشیه نشین دود شده و در فرهنگ شهرنشینی به تدریج محو می شود.

در بسیاری از روستاهای اصفهان،خشکسالی های اخیر و نبود تنوع فعالیت های اقتصادی منجر به فروش زمین به سرمایه داران شهری و مهاجرت به شهر مهم ترین عامل مهاجرت شده است. از طرفی تنوع کلاس های آموزشی و علمی در شهر و مشکلات حمل و نقل در روستا به افزایش این پدیده منجر شده است. ساکنان روستا با مهاجرت به شهر و اجاره دادن خانه های خود به اتباع خارجه باعث تنوع فرهنگی و قومیت گرایی در روستا و بروز مشکلات و ناهنجاری اجتماعی در روستا شده اند.آمارهایی که مدیرکل دفتر آمار و اطلاعات استانداری اصفهان، ردیف می کند، نشان دهنده خالی بودن حدود 50درصد از روستاهای استان است.در استان اصفهان 3هزارو371آبادی و روستا وجود دارد که از این تعدادهزارو831روستا دارای جمعیت و هزارو540آبادی، خالی از سکنه است.

به عبارت دیگر از جمعیت4میلیون و 800هزار نفری استان اصفهان، تنها710هزار نفر در روستاها زندگی می کنند. تعداد روستاهای خالی از سکنه در کشور به حدی رسیده است که معاون توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری برای نخستین بار اعلام می کند که34 هزار روستا و آبادی کشور خالی از سکنه شده است. این خبر به معنای خالی شدن حدود یک سوم از روستاها کشور از جمعیت است و بدون شک ساکنان این روستاها حاشیه نشین شهرهای بزرگ کشور شده اند به طوری که هم اکنون 11درصد جمعیت شهرهای بزرگ کشور در حاشیه ها زندگی می کنند. اگر مساحت این تعداد آبادی را در نظر بگیرید متوجه می شوید که بخش بزرگی از کشور از سکنه خالی و فاقد بهره برداری و امکان رشد شده است.

طبق آمار ارائه شده از طریق مرکز آمار کشور به طور متوسط مهاجرت روستا به شهر 84.5درصدبوده که بیشتر آنها در گروه سنی 20 تا 29 بوده اند.هرچند مسائل اجتماعی و فرهنگی مهمی در کمرنگ شدن زندگی روستایی دخیل هستند، اما به نظر می رسد مهم ترین علت افزایش مهاجرت به شهرها، توجه نکردن به اقتصاد روستا و مشکلات مالی روستانشینان است.مشکل درآمدزایی و تفاوت خدمت رسانی بین شهروروستا را می توان از جمله مهم ترین دلیل خالی شدن روستاها از سکنه دانست. اما روی دیگه خالی شدن روستاها کاهش تولید محصولات کشاورزی است و این در حالی است که یکی از مهمترین حلقه های اقتصاد مقاومتی حرکت به سمت خودکفایی تولید محصولات کشاورزی است.

روستا منقرض می شود

هم اکنون جمعیت شهرنشین کشور 2.5 برابر جمعیت روستانشین است؛ میزان زاد و ولد در شهرها 76 درصد و در روستاها 22 درصد و این بدان معناست که جمعیت جوان در شهرها ساکن شده اند و بیشتر جمعیت روستاها را افراد مسن و از کارافتاده؛ یعنی با سن بیش از 50 سال تشکیل می دهند.بسیاری از روستاهای کشور با فقر زیرساخت های روستایی مواجه هستند و کمبودها و نبود توجه کافی به روستاها سبب شده است نگاه به روستا نیز تغییر کند، به واقع این نوع نگاه حتی در روستاییان نیز سبب شده است تا روستاییان به دلیل مشکلات و مسائل فراوان، دست از تولید در حوزه دامپروری و کشاورزی بکشند و به جای تامین نیازهای سایر بخش ها، خود نیازمند شوند.

خشکسالی های مداوم در بعضی از استان ها از جمله اصفهان، موجب وارد آمدن خسارات زیادی به محصولات کشاورزی و دامی مناطق روستایی شده که در برخی موارد مهاجرت روستاییان به شهرها را به دنبال داشته است.بدین ترتیب مهم ترین عامل مهاجرت روستاییان در بیکاری و عدم درآمد کافی در روستا خلاصه می شود.عموما روستاییان نسبت به شهرنشینان دارای درآمد کمتری بوده و همچنین از خدمات اجتماعی ناچیزی برخوردارند که کمبود مراکز آموزشی و بهداشتی نبود شبکه های جاده ای مناسب ، نبود شبکه آبرسانی مناسب جهت مصارف خانوار روستایی و مزارع از آن جمله است.

وضعیت روستاها تثبیت شود

استاندار اصفهان به عنوان نخستین گام برای بهبود وضعیت روستاهای استان، خواستار تثبیت وضعیت روستاهای استان اصفهان است تا مهاجرت روستاییان کاهش یابد. به گفته زرگرپور،سرانه روستاهای استان اصفهان باید دو برابر شود.به گفته اوسالانه یکهزار و 200 میلیون ریال در روستاهای استان اصفهان وبه طور متوسط در هر روستا 800 میلیون ریال هزینه میشود.مطابق آنچه که زرگرپور اعلام میکند، وضعیت اصفهان نسبت به متوسط کشوری وخیم تر است چرا که 25درصد جمعیت کشور را روستاییان و 75 درصد از جمعیت را شهرنشینان تشکیل میدهند، اما در اصفهان 15 درصد از جمعیت روستانشین بوده و 85 درصد این جمعیت را شهرنشینان تشکیل میدهند.

به گفته حسینعلی حاجی نماینده شاهین شهر برخوارو میمه در مجلس شورای اسلامی ،براساس آمارها و واقعیت های موجود، سرعت رشد کم شدن جمعیت در روستاها به مراتب بشتر از دیگر نقاط می باشد.به اعتقاد او فرآیند مهاجرت از روستاها به صورت پلکانی است. حاجی تاکید می کند که باید در زمینه توسعه روستایی قانون گذاری انجام شود و دولت نیز این امرمهم را جزو اولویتهای کاری خود قرار دهد. او کم بودن امکانات را علت مهاجرت روستاییان می داند و توضیح می دهد که درحال حاضر توقع روستاییان با ۲۰ الی ۴۰ سال پیش کاملا متفاوت است به طوری که امروزه در روستاها انتظار است که پزشک شبانه روزی، مدارس در مقاطع مختلف و اشتغال با درآمد مناسب وجود داشته باشد.

ازجوانان روستایی حمایت نمی شود

نماینده مردم مبارکه در مجلس از جوانان روستایی به عنوان منابع و ثروت های باارزش ملی یاد می کند و هشدار می دهد که هنوز بسته حمایتی و یا نقشه راه تدوین شده برای افزایش شاخص های رفاه در روستا و حمایت خاص از این قشر وجود ندارد.عضو کمیسیون کشاورزی،آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی معتقد است که بخشی از ظرفیت کشور در حوزه جوانان، ظرفیتی است که از بالقوه باید به بالفعل تبدیل شود و شرایط و اسباب لازم برای همه ظرفیت ها مورد استفاده قرار گیرد.

علی ایران پور، جوانان روستایی را یکی از مزیت ها و پتانسیل های انسانی و ثروت های ملی می داند که علاوه بر تحصیلات، در کار و فعالیت های زراعی نیز مستقیما نقش خود را ایفا میکند.در زمان حاضر جوانان روستایی علاقه مند به ارتقای دانش و افزایش سطح تحصیلات خود در حوزه های عالی دانشگاهی هستند و در عین حال برای فرصت اشتغال و حضور در جمعیت فعال کشور نیاز به سرمایه گذاری دولت ندارند؛ چرا که دانش و تجربه خود را وارد حوزه کشاورزی، دامپروری، آبزی پروری و سایر زیربخش های تولید می کنند.او تاکید می کند که برای تقویت انگیزه جوانان روستایی و پویایی روستاها باید تسهیلات ارزان قیمت در حوزه تولید و اشتغال در اختیار جوانان روستایی قرار گیرد و همچنین آنان بتوانند از طریق تسهیلات اعتباری بانکی در زمینه مسکن، شاخص های رفاه در روستا را افزایش دهند.

به بیان دیگرنمی توان از جوان روستایی انتظار داشت بدون داشتن امکانات و برخورداری از شاخص های رفاه شهری در داخل روستاها مانده و از مهاجرت خودداری کنند. او تنها راه ممکن برای نگهداشتن جوانان در روستاها و جلوگیری از پدیده مهاجرت را تبدیل کردن روستاها به کانون های تولید و اقتصاد پویا می داند.