انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان

اولین تشکل(NGO) به ثبت رسیده توسط وزارت کشور در کل کشور

زاینده رود را به پولی سیاه فروختیم
ساعت ۳:۱٠ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱۳۸۸/٥/٢٠   کلمات کلیدی:

اصفهان زمانی زنده بود به زاینده رودش ؛به رودخانه ای که حس مردمان این شهر  را خوب می فهمید و  با شادی هایشان رنگ آسمان می گرفت و با غم هایشان ساکت و بی صدا به نظاره افقی می نشست که هارمونی بود از رنگ هایی بی مانند در زمین.اما حالا دیگر زنده رود ،زنده نیست که موج های کوچکش پرندگان رنگارنگ مهاجر را بالا و پایین برد چون گهواره ای وصدای نفس هایش آرامشی بی دریغ بخشد به مردمانی که گاه و بی گاه می گذرند از کنارش .

زنده رود دیگر زنده نیست که ما خودمان نخواستیم زنده بماند.حالا این رود محلی است برای شرکت هایی تازه جان گرفته که شن هایش را از تنش جدا کنند و بفروشند و سودی کسب کنند و دعایی بفرستند بر تن تکه تکه شده  آن.

زنده رود دیگر زنده نیست که نخواستند زنده بماند .حالا زنده رود در گیر و دار یک مرز ،وامانده است  و برخی مردمان آن سوی خط  در بالا دست ها  خط مرز را با توسل به ماده و تبصره های گونه گون می کشند به سمت خودشان  که بساط ویلا سازی هایشان در بالای کوه ها و ارتفاع هایی چند هزار متری رونق بگیرد و این سوی خط در پایین دست ها ، کشاورزان بیل و بذرشان را  می فروشند و غم نان می خورند که دیگر آبی نیست برای بساط کشت و زرعشان .

زنده رود دیگر زنده نیست که برخی مسوولانش نیاز رود به زندگی را نفهمیدند که اگر هم بفهمند شاید دیگر دیر شده باشد برای نجات رودی که 6 میلیون نفر با آن زندگی می کنند. زنده رود دیگر زنده نیست که مسوولانش حس آرامش رود را نفهمیدند و بی تفاوت گذشتند از دغدغه کشاورزی که یک سال است زمینش تشنه مانده است و بایر و زن و فرزندش در انتظار لقمه نانی که اگر نباشد باید به ازایش زمینی را به اند ک پول سیاهی بفروشد و آواره شهری شود که آن هم دیگر جایی ندارد برای مردمی که بر حسب اجبار باید شهر نشین شوند

زاینده رود به عنوان منبع حیاتی و تامین کننده آب فلات مرکزی ایران، این روزها حال و روز خوبی ندارد. خشکسالی و کمبود آب در پایین دست این رودخانه را در شرایط ناگواری قرار داده است و اگر فکری برای آن نشود، آرام آرام این شهر نه تنها یکی از نعمتهای با ارزش خود را از دست می دهد، بلکه بخش های وابسته بدان نیز دچار بحران های جدی تری خواهد شد.

دبیر کل اتاق بازرگانی و صنایع و معادن اصفهان در این باره در گفتگو با خبرنگار ما با تاکید بر اینکه خشکی رودخانه زاینده رود حاصل نبود مدیریت صحیح در و اشتباهات پی در پی برخی از  مسئولان است ، می گوید : متاسفانه برخی از مدیریان این استان طی دوره های گذشته نتوانستند از این رودخانه به نحو مطلوبی محافظت کنند، در حقیقت نبود مدیریت صحیح موجب شده است تا برای مثال تونل سوم کوهرنگ که می تواند تامین کننده آب مورد نیاز زاینده رود باشد بعد از گذشت 14 سال به بهره برداری نرسد و این رودخانه امروز به این وضعیت در آید.

مهرزاد خلیلیان به استقلال شرکت آب منطقه ای اصفهان و چهار محال و بختیاری و پیامدهای ناگوار آن نیز می افزاید :این استقلال شرکت های آب منطقه ای دو استان  باعث شده است که فقط چهار محال و بختیاری پر آب بماند و  3 میلیارد متر مکعب آب بدون هدف از چشمه های زاگرس به خلیج فارس سرازیر شود  و در مقابل زاینده رود خشک و نابود شود.

وی تصریح می کند : در حالی که اصفهان با معضل کم آبی دست و پنجه نرم می کند و زاینده رود  هر روز خشک تر و بی رمق تر از گذشته می شود ،لوله های بزرگی آب را از سرچشمه های کوهرنگ به بافق و تفت سرازیر می کنند و این ضربه ای بزرگ به اصفهان است که متاسفانه برخی مسوولان استان ما در این زمینه سکوت اختیار کرده اند و بدین مسئله اهمیتی نمی دهند.

دبیر کل اتاق بازرگانی اصفهان و صنایع و معادن اصفهان با اشاره به اینکه بر طبق برنامه چهارم توسعه کشور و استان باید پیشرفت هایی در بحث مقابله با خشکسالی در این استان بدست می آمد ،می گوید: وزارت نیرو طی چهار سال گذشته در حوزه مدیریت خشکسالی عملکرد مطلوبی نداشته است و متاسفانه در این مدت خساراتی نیز به اکوسیستم اصفهان، باتلاق گاوخونی ،بخش کشاورزی، صنعت  و گردشگری این استان وارد آمده است.

وی همچنین با اشاره به ناکارآمدی شورای شهر اصفهان طی 3 دوره گذشته و ضعف مدیریت شرکت آب منطقه ای اصفهان نیز می گوید: وضعیت کنونی زاینده رود  را هیچ یک از مسئولان نباید بر گردن خشکسالی بیندازند ؛چرا که این استان همیشه در کمربند گرم و خشک کشور بوده و این چیزی نیست که بخواهیم ادعا کنیم به تازگی دامن گیر اصفهان شده است .

خلیلیان با بیان اینکه بنا بر اعلام مدیریت هتل های این شهر به دلیل خشکی زاینده رود لیست برگشتی پروازها و اسکان مسافران که قصد داشتند به اصفهان بیایند، افزایش یافته است تصریح می کند: متاسفانه خشکی رودخانه زاینده رود علاوه بر تاثیر نامطلوب خود، نشاط و طراوت لازم را  نیز ازمردم اصفهان به گرفته برده است.

انتقال آب توجیه ندارد

سخنگوی شورای اسلامی شهر اصفهان نیز در همین رابطه به خبرنگار ما می گوید : در حدود 12 سال پیش قانونی از سوی مجلس به دنبال لایحه دولت وقت مبنی بر تبدیل مدیریت واحد حوزه آبریز به مدیریت منطقه ای تصویب و  قرار شد شرکت های آب منطقه در هر استان مقدار برداشت آب در آن حوزه را به طور مستقل تعیین و تصمیم گیری کنند. که متاسفانه این تقسیم آب به خوبی انجام نگرفت و  در حال حاضر میزان برداشت آب در استان چهارمحال و بختیاری به قدری است  که اصفهان و زاینده رود در پایین دست از نعمت آب محروم شده است .

ابوالفضل قربانی با اشاره به اینکه خشکی زاینده رود به دلیل نبود مدیریت واقعی در حوزه آبریز است و قانون باید در این زمینه اصلاح شود ، می افزاید :جای تاسف دارد که به دلیل نبود مدیریت و ضعف اجرای قانون ، در بالادست اصفهان ، آب بیش از حدبرداشت و بیشتر مصارف غیرضروری می شود .

سخنگوی شورای اسلامی شهر اصفهان با بیان اینکه مدیریت آب منطقه ای باید برای مشکل کمبود آب و خشکی زاینده رود از مدت ها پیش چاره ای اتخاذ می کرد،خاطر نشان می کند: مدیریت و دخالت در حوزه مدیریت آب در حوزه اختیارات شورای شهر نیست ؛ که اگر می بود چنین مشکلاتی پیش نمی آمد.

وی همچنین انتقال آب زاینده‌رود به دیگر نقاط کشور را غیر‌قابل توجیه دانسته و می گوید: در موقعیت فعلی که تامین آب شرب مردم با مشکلات جدی مواجه است و بخش کشاورزی در شرق شهر اصفهان کاملا از بین رفته است، انتقال آب به شهرهای دیگر کشور واقعا چه توجیهی می تواند داشته باشد؟

 

آب گز نیست که سوغاتی دهیم

رئیس انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان نیز با انتقاد از به اینکه با وجود کمبود آب در اصفهان شرکت آب منطقه ای با فروش آب به دیگر شهرها موجب وارد آمدن خسارات فراوانی به چرخه زیستی این استان شده است ، می گوید: آب زاینده‌رود گز اصفهان نیست که بخواهند به سوغات ببرند وجای سوال دارد که چرا با وجودخشکسالی که  لطمات زیادی را بر این شهر وارد کرده  مسوولان ما همچنان آب اصفهان  را به دیگر شهرها و استان ها می فروشند.

حسین محمد رضایی در گفتگو با خبرنگار ما با تاکید بر عدم مدیریت شرکت آب منطقه ای استان  می گوید: طی چند سال گذشته اشتباهات پی در پی برخی مسئولان موجب بروز خشکسالی و کمبود آب در این استان شد که باید حداقل آن اشتباهات جبران شود.

وی با بیان اینکه نبود مدیریت صحیح شرکت آب منطقه‌ای استان اصفهان وضعیت بسیار نامساعدی را برای کشاورزان و مردم اصفهان به وجود آورده است، می افزاید: ضعف مدیریت در وزارت نیرو و کم‌اهمیتی برخی مسوولان به زاینده‌رود نیز همواره بر مشکلات خشکسالی این شهر و رودخانه دامن زده است.

رئیس انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان تصریح می کند: از زمانی که سازمان آب منطقه‌ای بنابر قانون استقلال آب استان‌ها تبدیل به شرکت سهامی آب استانی شد و درآمدزایی در دستور کار آن قرار گرفت ،فروش حق آبه کشاوزان به صنعت، خدمات و شرب استان منجر به بروز این مشکلات شد.

وی بیان می کند: در حالی که مشکل کمبود آب در اصفهان در چند سال گذشته بسیار پررنگ تر شده است اما متاسفانه همچنان مجوز پمپاژ و برداشت آب در چهار محال و بختیاری از زاینده رود داده می‌شود.

محمد رضایی اضافه می کند: شرکت آب منطقه ای به دلیل ضعف خود نتوانسته با کشاورزان بالادست برخورد جدی کند و متاسفانه پمپاژ آب در این منطقه در ارتفاعات 2 هزار تا 2500 متری برای آبیاری گیاهان و درختانی  که توجیه اقتصادی ندارند صورت می گیرد و اگر این روند ادامه پیدا کند زمانی خواهد رسید که دیگر حتی قطره  آبی هم  برای زاینده رود باقی نمی ماند.

وی همچنین تصریح می کند: شهرداری اصفهان نیز با ایجاد بندهایی در روخانه و عریض کردن زاینده رود موجب تبخیر زیاد آب و کند شدن روند حرکت آب به پایین دست رودخانه شده است.

رئیس انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان با اشاره به بارندگی‌هایی فروردین و اردیبهشت در اصفهان نیز می گوید: در صورت نبود این بارش ها در زمینه تامین آب شرب ما اکنون با مشکل مواجه می شدیم.

وی می افزاید: 40 الی 50 متر مکعب در ثانیه آب از سد زاینده رود خارج می شود اما یک متر مکعب آن به داخل شهر نمی رسد و تنها 10 متر مکعب در ثانیه به مصرف آب شرب استان های اصفهان و یزد می رسد و باید مشخص گردد که مابقی این آب چه می شود؟

محمدرضایی اضافه می کند : چرا باید مردم اصفهان و روستاهای پایین دست برای شرب از آب چاه‌های فلمن استفاده کنند ؛ حالی است که از همین مناطق آب به میزان دو متر مکعب در ثانیه برای یزد پمپاژ می‌شود.

وی با انتقاد از برخی مسئولان اصفهان می گوید: چرا باید آب بدون کیفیت در اختیار مردم استان اصفهان قرار گیرد که احتمال بروز بیماری برای آنان وجود خواهد داشت و منجر به بیماری‌های بسیاری برای مردم می‌شود ولی آب کوهرنگ مستقیما به استان‌های دیگر برود؟

محمدرضایی با بیان اینکه جواب مسئولان به ما قانع کننده نیست، به راه‌اندازی خط دوم لوله آب شرب به یزد اشاره می کند و می گوید: جای تعجب و تاسف دارد که چرا مسئولان آب اصفهان در این زمینه هیچ اقدام یا انتقادی نمی کنند.

وی ادامه می دهد: مسئولان استانی و کشوری باید کمی نیز به فکر کشاورزانی که چند سالی است با وجود این خشکسالی دارند زندگی می‌کنند، باشند و این مسئله را نیز در نظر بگیرند که 90 درصد کشاورزان این استان ، یک شغله و فقط کشاورز هستند.

وی با اشاره به تونل سوم کوهرنگ که بعد از گذشت 14 سال  هنوز به بهره برداری نرسیده است نیز می گوید:با وضعیت فعلی  اگر بر طبق وعده های داده شده تونل سوم کوهرنگ نیز تا 3 ماه دیگر به بهره برداری برسد این تونل عملا حکم نوش دارو پس از مرگ سهراب را خواهد داشت.

نصب 350 پمپ ، مرگ زاینده رود

عضو هیات مدیره جمعیت پیام سبز استان اصفهان نیز می گوید: در حال حاضر 350 پمپ که کمترین آن شش اینچ است در رودخانه زاینده‌رود نصب شده  و در قالب سه ایستگاه آب  را به بالای کوه پمپاژ می کنند.

مهدی بصیری صدور مجوز پمپاز آب در بالا دست رودخانه زاینده‌رود در استان‌های چهارمحال و بختیاری و اصفهان برای استفاده در بخش کشاورزی را بزرگ‌ترین مشکل و خطر جدی برای این رودخانه دانست و می افزاید: بسیاری از کشورهای جهان برای مدیریت درست آب رودخانه کشور خود تحت هیچ شرایطی اجازه پمپاژ به کسی را نمی‌دهند.

وی تصریح می کند: در بالای کوه به علت زیاد بودن اشعه مادون قرمز، اکسیر خاک، سرمای زیاد و بادهای شدید، خاکی تکامل نمی یابد و از نظر فنی و اکولوژیکی جایی برای کشت درخت در آن وجود ندارد و این در حالی است که اگر آب به شهر اصفهان جاری شود ،  از هر هکتار آن مقدار زیادی گندم و ذرت برداشت می‌شود.

عضو هیات مدیره جمعیت پیام سبز استان اصفهان تفکیک مدیریت حوزه زاینده‌رود را از دیگر مشکلات آبی این حوزه دانسته و اضافه می کند: باید از برداشت بی‌رویه رودخانه زاینده‌رود جلوگیری شود و و نظارت اصولی بر منابع آب این رودخانه یک اصل  ضروری است.

وی می افزاید: خشکسالی اصفهان، خشک شدن رودخانه زاینده‌رود و از بین رفتن بخش کشاورزی، درختان و فضای سبز این شهر ضربه‌ای مهلک به اصفهان وارد آورده است و برای جلوگیری از پیامدهای بیشتر این خشکسالی باید حوزه آبی زاینده‌رود در اختیار مدیریتی واحد قرار بگیرد.

بصیری می گوید: تغییر خط مرزهای استان‌های اصفهان و چهارمحال و بختیاری از دیگر مشکلات برای ایجاد محدودیت در منابع آبی این شهر است  که در صورت با وجود بی‌توجهی مسئولان اصفهان به این مسئله فاجعه‌‌ای جبران ناپذیری در انتظار این استان خواهد بود.

وی هدف اصلی مسئولان استان چهارمحال بختیاری را برای تغییر مرز خود با استان اصفهان ، محدود کردن آب رودخانه زاینده‌رود و ایجاد شهرک‌های تفریحی در این منطقه دانست و می افزاید: نمایندگان و اعضای شورای اسلامی شهر اصفهان برای جلوگیری از این تغییر و استفاده کامل از آب رودخانه و جاری شده آب در آن و خشک نشدن درختان و فضای سبز شهر باید از هیچ تلاشی دریغ نکنند.

عضو هیات مدیره جمعیت پیام سبز استان اصفهان با بیان اینکه استان چهارمحال و بختیاری 5/1 میلیون هکتار سهم آب دارد و 11 میلیارد متر مکعب آب از آن خارج می‌شود ، می گوید: میانگین بارندگی استان چهارمحال و بختیاری 580 میلیمتر است و بیشتر زمین‌های آن کوهستانی و مناسب مرتع و کشاورزی بوده و در صورتیکه معدل بارندگی در استان اصفهان حدود 150 میلی ‌متر است و اگر در این استان باران نبارد حالت کویری پیدا می‌کند.

بصیری می گوید: زایند‌ه‌رود از معدود رودخانه‌های جهان است که از حدود 2 هزار سال پیش برنامه مدون تقسیم آب آن منطبق با اکولوژی و کشاورزی بوده است که در زمان شیخ بهایی طومار تغییرمی یابد و بیشتر حالت کمیتی پیدا  می کند که این تغییر نیز نشانگر عقل، درایت و برنامه‌ ریزی ایرانیان است.

وی با اشاره به منابع آب بهره‌برداری شده برای تامین آب شهر اصفهان از جمله تونل‌های یک، دو کوهرنگ و چشمه لنگان نیز می افزاید: با وجود این منابع علت وقوع پدیده خشکسالی در این شهر و خشک شدن رودخانه زاینده رود، توسعه بخش‌های صنعت و کشاورزی و بهره برداری بی‌رویه از این رودخانه  است که باید برای این توسعه‌های خارج از ظرفیت  فکری کرد.

رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان نیز ، علت خشکی رودخانه زاینده‌رود و تالاب گاو خونی، از بین رفتن اکوسیستم منطقه  را نبود مدیریت صحیح می داند و می گوید: رودخانه زاینده‌رود به عنوان اصلی‌ترین و مهم‌ترین عامل حفظ محیط زیست استان و تنظیم کننده اکوسیستم منطقه روزهای مرگ خود را سپری می‌کند  که تداوم این روند، مشکلات جدی و اساسی برای اصفهان ایجاد خواهد کرد.

وی می افزاید: آب مهم‌ترین و اصلی‌ترین عامل توسعه است و باید کاری کرد تا از برداشت‌های بی‌رویه و غیراصولی از اب این رودخانه در بالادست جلوگیری شود

وی تصریح می کند: یکی از مشکلات مهم کشور و استان اصفهان در آینده  به یقین بحران آب خواهد بود  که با توجه به روند کنونی استفاده از منابع آبی که منجر به کاهش منابع آب زیرزمینی و ایجاد بحران‌های جدی در بخش آب شده است باید تمامی مسئولان تصمیماتی اساسی اتخاذ کنندو به جای سکوت چاره ای برای وضعیت این استان بیندیشند.

وی  با اشاره به آلودگی منابع آب زیرزمینی اصفهان که  یکی از علل شیوع بیماری‌های خاص در این شهر است می افزاید: برنامه ریزی برای تقویت مدیریت آب این حوزه، نظارت اصولی بر برداشت‌های آب رودخانه زاینده‌رود و استفاده صحیح از آب این رودخانه با بهره‌گیری از کارشناسان و متخصصان امر برای مقابله به خشکسالی، حفظ رودخانه، محیط زیست و اکوسیستم منطقه امری ضروری است.